NASA-ն հայտարարում է ROSES-25 TCAN հետազոտական հնարավորության մասին
NASA-ն հայտարարել է D.4 TCAN-ի մասին որպես ROSES-25-ի նոր հնարավորություն, որն ուղղված է ժամանակային տիրույթի բազմամեսենջեր աստղաֆիզիկայի ոլորտում համագործակցային տեսական և հաշվողական աշխատանքներին։ Ըստ NASA-ի՝ մտադրության մասին պարտադիր ծանուցումը պետք է ներկայացվի մինչև 2026 թ. հոկտեմբերի 15-ը, իսկ հայտերը՝ մինչև 2026 թ. դեկտեմբերի 3-ը, մինչդեռ դիմելու հիմնական պայմանները տրամադրված նյութերում դեռևս անհասանելի են։
NASA-ն հայտարարել է ROSES-2025-ի 70-րդ փոփոխության (Amendment) մասին՝ հրապարակելով D.4 «Տեսական և հաշվողական աստղաֆիզիկայի ցանցեր» (TCAN) ծրագիրը որպես ROSES-25-ի նոր հետազոտական հնարավորություն։ Ըստ գործակալության՝ մտադրության մասին պարտադիր ծանուցումները պետք է ներկայացվեն մինչև 2026 թ. հոկտեմբերի 15-ը, իսկ հայտերը՝ մինչև 2026 թ. դեկտեմբերի 3-ը [1]։
01
Ինչ գիտենք այս պահին
- 01
[1] NASA Science, «ROSES-25 D.4 Theoretical and Computational Astrophysics Networks», հրապարակված 2026 թ. սեպտեմբերի 4-ին՝ https://science.nasa.gov/astrophysics/programs/physics-of-the-cosmos/community/roses-25-d-4-theoretical-and-computational-astrophysics-networks
- 02
[1] NASA-ի ամբողջական հայտարարության մեջ նշվում է, որ 70-րդ փոփոխությամբ թողարկվում է D.4 TCAN-ը, և սահմանվում են մտադրության ծանուցման (2026 թ. հոկտեմբերի 15) ու հայտերի ներկայացման (2026 թ. դեկտեմբերի 3) վերջնաժամկետները։
02
Ծրագրի կարգավիճակը
NASA-ն D.4 TCAN-ը ներկայացնում է որպես նոր հետազոտական հնարավորություն ROSES-25-ի շրջանակում։Մտադրության ծանուցում
NASA-ի փոխանցմամբ՝ մտադրության մասին ծանուցումը պարտադիր է և պետք է ներկայացվի մինչև 2026 թ. հոկտեմբերի 15-ը։Հայտերի վերջնաժամկետ
NASA-ի տվյալներով՝ հայտերի ընդունման վերջնաժամկետը 2026 թ. դեկտեմբերի 3-ն է։Հետազոտության ուղղությունը
Հայտարարված շրջանակը վերաբերում է ժամանակային տիրույթի բազմամեսենջեր աստղաֆիզիկայի հիմնախնդիրներին։Ժամկետներն ու ուղղությունները վերցված են NASA-ի հայտարարությունից. հայտերի ընդունման կոնկրետ ժամերը և մանրամասները տրամադրված նյութերում բացակայում են։
03
Ինչ է հայտարարել NASA-ն
NASA-ի 2026 թ. սեպտեմբերի 4-ի հայտարարության համաձայն՝ ROSES-2025-ի 70-րդ փոփոխությամբ D.4 TCAN-ը մեկնարկում է որպես նոր հնարավորություն ROSES-25 ծրագրի կազմում։ Գործակալությունը նկարագրում է TCAN-ի նպատակն ու ուղղվածությունը. սրանք ծրագրային դրույթներ են, ոչ թե անկախ գնահատված արդյունքներ [1]։
- NASA-ի փոխանցմամբ՝ ծրագիրը նախատեսված է հիմնարար տեսության և հաշվողական մեթոդների ոլորտում համակարգված աշխատանքների համար, որոնք դուրս են առանձին հետազոտողների նախագծերի շրջանակից։
- Հայտարարված նպատակներից են ինստիտուցիոնալ և աշխարհագրական սահմանները հատող համագործակցային ցանցերի ձևավորումն ու տեսական և հաշվողական ուղղությունների ապագա գիտնականների պատրաստումը։
- NASA-ն այս հնարավորությունը նկարագրում է որպես ժամանակային տիրույթի բազմամեսենջեր աստղաֆիզիկայի և բազմամեսենջեր երևույթների ինտեգրված մոդելավորման գործիքների վրա կենտրոնացած նախաձեռնություն։
04
NASA-ի նկարագրած ցանցային մոդելը
NASA-ի հաղորդմամբ՝ նախատեսվող ցանցերը պետք է ընդգրկեն տարբեր ոլորտային մասնագիտացում ունեցող մասնակիցների։ Գործակալությունը խրախուսում է միջոլորտային համագործակցությունը, սակայն ներկայացված հայտարարության մեջ դա չի սահմանվում որպես պարտադիր պահանջ կամ երաշխիք [1]։
- NASA-ն ակնկալում է, որ առաջարկվող ցանցերը կմիավորեն փոխլրացնող մասնագիտական ներուժ, որը կարող է ներառել աստղաֆիզիկան, գրավիտացիոն ֆիզիկան, միջուկային ֆիզիկան, պլազմայի ֆիզիկան, հաշվողական մաթեմատիկան, թվային մեթոդներն ու ալգորիթմները, ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունը և դիտողական աստղագիտությունը։
- Գործակալությունը խրախուսում է բազմաճյուղ համագործակցությունը տարբեր ոլորտների միջև, այդ թվում՝ ակադեմիական հաստատությունների, ազգային լաբորատորիաների և մասնավոր կազմակերպությունների հետ։
05
Վերջնաժամկետներ և չհստակեցված մանրամասներ
Հայտարարության մեջ նշված է երկու ամսաթիվ, սակայն ներկայացման կոնկրետ ժամերը կամ ժամային գոտիները բացակայում են։ Դիմորդները չպետք է միայն հայտարարության հիման վրա ենթադրություններ անեն համապատասխանության կամ պահանջների մասին, քանի որ տրամադրված փաստաթղթերում դրանք հստակեցված չեն [1]։
- Մտադրության մասին պարտադիր ծանուցում՝ 2026 թ. հոկտեմբերի 15։
- Հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետ՝ 2026 թ. դեկտեմբերի 3։
- NASA-ն NSPIRES-ը նշում է որպես համապատասխան հայտարարությունների և հայտերի ներկայացման համակարգ, սակայն տրամադրված նյութերում D.4-ի դիմումի ուղիղ հղումը չկա։
06
Սկզբնաղբյուր
NASA-ի հայտարարությունը մեկնարկի, ծրագրի շրջանակի և նշված վերջնաժամկետների առաջնային աղբյուրն է [1]։
- Սկզբնաղբյուր՝ NASA Science, «ROSES-25 D.4 Theoretical and Computational Astrophysics Networks»։
- Հղում՝ https://science.nasa.gov/astrophysics/programs/physics-of-the-cosmos/community/roses-25-d-4-theoretical-and-computational-astrophysics-networks
07
Ինչ կարող են անել դիմորդները
NASA-ի հայտարարությունը պարունակում է նախատեսվող ժամկետները, սակայն ոչ հայտադիմումի ամբողջական փաթեթը կամ մասնակցության կանոնները։
- 01
Ֆիքսել 2026 թվականի հոկտեմբերի 15-ը՝ որպես մտադրության մասին պարտադիր ծանուցման (Notice of Intent), իսկ 2026 թվականի դեկտեմբերի 3-ը՝ հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետ։
- 02
Հայտը նախապատրաստելուց առաջ օգտվել NASA-ի NSPIRES համակարգի համապատասխան հղումից՝ հիմնական մրցութային փաստաթուղթը գտնելու համար։
- 03
Ամբողջական մրցույթից ճշտել համապատասխանության չափանիշները, ֆինանսավորման պայմանները, պահանջվող փաստաթղթերը, հայտերի ընդունման կարգը և ժամային գոտին։
- 04
Գնահատել, թե արդյոք առաջարկվող ցանցը միավորում է բազմամեսենջեր աստղաֆիզիկայի ոլորտին առնչվող փոխլրացնող մասնագիտական ներուժ։
08
Այս թողարկման սահմանափակումները
Տրամադրված փաստերը չեն պարունակում NSPIRES-ի բուն հայտարարության կամ հայտերի ընդունման էջի հղումը։
Մասնակցության պայմանները, ներառյալ ԱՄՆ-ից դուրս գործող հետազոտողների կամ կառույցների մասնակցության հնարավորությունը, նշված չեն։
Ֆինանսավորման չափը, տևողությունը, գնահատման չափանիշները, պահանջվող փաստաթղթերը, դիմելու կարգը և ժամային գոտին հայտնի չեն։
Միայն այս հայտարարությունը թույլ չի տալիս հաստատել հայտերի ընդունման ընթացիկ կարգավիճակը՝ բացի NASA-ի նշած առաջիկա ժամկետներից։
SRC
Աղբյուրների բաժին
Ուղիղ հղումներ այս ընտրանու հիմքում եղած նյութերին: Աղբյուրը տեսնելը նույնքան կարևոր է, որքան սինթեզն ընթերցելը:
Շարունակել ընթերցումը
5 սեպ, 2026 թ.
NASA-ն հայտարարում է ԱԲ ոլորտի աստղաֆիզիկական պրակտիկայի մասին
NASA-ի աստղաֆիզիկայի բաժինը հայտնել է, որ փնտրում է մեկ կամ մի քանի պրակտիկանտի՝ Fermi գամմա-ճառագայթային տիեզերական աստղադիտակի տվյալներն օգտագործող հրապարակումները գեներատիվ ԱԲ-ի, Python-ի և prompt engineering-ի միջոցով վերլուծելու համար։ Ըստ NASA-ի՝ հայտերն ընդունվում են մինչև 2026 թ. սեպտեմբերի 14-ը, սակայն հրապարակված ծանուցման մեջ բացակայում են դիմելու հաստատված հղումը, մասնակցության պահանջները, աշխատանքի ձևաչափը, անհրաժեշտ փաստաթղթերի ցանկն ու վերջնաժամկետի ժամային գոտին։ [1]
1 սեպ, 2026 թ.
NASA-ն ներկայացրել է Ad ASTRA աստղաֆիզիկական աշխատաժողովը՝ առցանց մասնակցության հնարավորությամբ
NASA-ն իր Ad ASTRA աստղաֆիզիկական աշխատաժողովը նախատեսում է 2026 թ. սեպտեմբերի 1-3-ը Փասադենայում և առցանց: Առկա գրանցումը փակ է. նշված է միայն առցանց գրանցման հնարավորություն, սակայն օգոստոսի 31-ի վերջնաժամկետից հետո դրա հասանելիությունը հաստատված չէ:
4 սեպ, 2026 թ.
NASA-ն հայտնում է Dragonfly-ի մալուխային համակարգի տեղադրման և Տիտանի վրա վայրէջքի դաշտի՝ ՄԱՄ-ի կողմից հաստատված անվանման մասին
NASA-ն հայտնում է, որ Dragonfly-ի էլեկտրական մալուխային համակարգը թռիչքային կորպուսի վրա տեղադրվել է 2026 թ. հուլիսին: Գործակալությունը նաև նշում է, որ ՄԱՄ-ը հաստատել է Ahmakiq Undae անվանումը Տիտանի վրա վայրէջքի համար նախատեսված դյունային դաշտի համար: Ընթացիկ ծրագրով նախատեսվում է արձակումը կատարել 2028 թ. ամռանը, իսկ ժամանումը՝ 2034 թ. վերջին, թեև ժամկետները կարող են փոփոխվել: