Ուսուցիչների համար
ԱԲ գրագիտությունը դասարանում. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակը պարզ լեզվով
Տասնհինգ իրավասություն՝ բաշխված հինգ ուղղությունների և երեք մակարդակների միջև, որոնք վերածվել են դպրոցի համար կիրառելի հարցերի:
Ուսուցիչների համար ԱԲ գրագիտությունը պարզապես ծրագրերի ցանկ չէ: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակը միավորում է մարդակենտրոն մոտեցումը, էթիկան, տեխնիկական հիմունքները, մանկավարժությունն ու մասնագիտական զարգացումը: Դրանցից յուրաքանչյուրը զարգանում է Յուրացման, Խորացման և Ստեղծման մակարդակներով՝ կազմելով 15 բաղադրիչից բաղկացած համակարգ:
01
Ինչ գիտենք այս պահին
- 01
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակը սահմանում է իրավասությունների հինգ ուղղություն և զարգացման երեք մակարդակ:
- 02
Ստացված քարտեզը ներառում է ուսուցիչների համար նախատեսված 15 իրավասություն:
- 03
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ներկայացնում է այս շրջանակը որպես գլոբալ ուղենիշ, որը պահանջում է տեղական ծրագրային և լեզվական մշակում:
02
Ինչու է սա կարևոր Հայաստանի համար
Հայաստանի դպրոցներին անհրաժեշտ է ԱԲ գրագիտության միասնական մոտեցում, որը ներառում է քննադատական մտածողություն, մանկավարժություն և մասնագիտական զարգացում, այլ ոչ միայն գործիքներից օգտվելու հմտություն:
03
մարդակենտրոն մոտեցում
գիտակցել մարդու դերն ու նպատակըէթիկա
կիրառել քննադատական դատողությունտեխնիկական հիմունքներ
ձևավորել նոր ու հիմնավորված փորձմանկավարժություն
կապել գործիքները ուսումնական նպատակներինմասնագիտական զարգացում
գնահատել և բարելավել սեփական փորձըԱյս հինգ կետերը ներկայացված են որպես օրինակ: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբողջական շրջանակում յուրաքանչյուր ուղղություն զարգանում է բոլոր երեք մակարդակներով՝ ձևավորելով 15 իրավասություն:
04
Հինգ ուղղությունները
Մարդակենտրոն մոտեցումը դիտարկում է, թե ինչպես է ԱԲ-ն նպաստում մարդու դերին ու ուսումնական նպատակներին: Էթիկան ընդգրկում է պատասխանատվությունը, արդարությունը, գաղտնիությունն ու նպատակային օգտագործումը: Հիմունքներն ու կիրառություններն ուսուցչին տալիս են բավարար տեխնիկական գիտելիքներ՝ արդյունքներն ու սահմանափակումները գնահատելու համար: Մանկավարժությունն ուղղված է գործիքները դասավանդման մեջ ներդնելուն, իսկ մասնագիտական զարգացումը դիտարկում է ուսուցչի սեփական փորձը որպես շարունակական ուսումնասիրության դաշտ:
Այս ուղղությունները փոխկապակցված են: Ուսուցիչը, որը տիրապետում է որևէ գործիքի, սակայն չի կարողանում գնահատել դրա հուսալիությունն ու ազդեցությունը դասարանում, այս մոդելով դեռևս լիարժեք ԱԲ գրագիտություն չունի:
- Մարդակենտրոն մոտեցում
- ԱԲ-ի էթիկական հարցեր
- ԱԲ-ի հիմունքներ և կիրառություններ
- ԱԲ-ի մանկավարժություն
- ԱԲ-ն մասնագիտական զարգացման մեջ
05
Յուրացում, Խորացում, Ստեղծում
Յուրացումը նշանակում է հիմնարար գիտելիքների ձեռքբերում, հասկացությունների ընկալում և անվտանգ նախնական կիրառություն: Խորացումը ենթադրում է գիտելիքի քննադատական գործադրում իրական դասավանդման մեջ, տարբեր մոտեցումների համեմատում և դրանց հարմարեցում աշակերտներին: Ստեղծումը նշանակում է նոր մեթոդների ձևավորում, փորձի փոխանակում և ուրիշներին պատասխանատու կիրառության մեջ աջակցել:
Սրանք զարգացման փուլեր են, ոչ թե պաշտոններ կամ մրցավազք: Ուսուցիչը կարող է տարբեր ուղղություններում գտնվել տարբեր մակարդակներում: Դպրոցը պետք է աջակցի նրանց աճին գործնական փորձի և վերլուծության միջոցով, այլ ոչ թե տա մեկ ընդհանուր գնահատական:
- Յուրացում. հասկանալ և փորձարկել հստակ սահմաններում:
- Խորացում. գնահատել, հարմարեցնել և կապել ուսումնական արդյունքների հետ:
- Ստեղծում. մշակել, տարածել և բարելավել պատասխանատու փորձը:
06
Ինչպես կիրառել քարտեզը դպրոցում
Յուրաքանչյուր նախատեսվող կիրառության դեպքում հստակեցրեք, թե ուսումնական ինչ նպատակի է ծառայում գործիքը, ինչ տվյալներ են մուտքագրվում, ինչ պետք է աշակերտն անի ինքնուրույն, ինչպես է ստուգվելու արդյունքը, և ինչպես են մասնակցելու այն աշակերտները, որոնք չունեն անձնական սարք կամ լեզվական բավարար պատրաստվածություն: Այնուհետև որոշեք, թե ինչ ցուցանիշներով է գնահատվելու ուսումնառության բարելավումը:
Դպրոցներին անհրաժեշտ է նաև սխալների կառավարման հստակ ընթացակարգ: Աշակերտները պետք է իմանան, թե երբ է թույլատրվում օգտագործել ԱԲ-ն, ինչպես նշել դրա մասին, ինչպես վիճարկել սխալ արդյունքը և ինչպես է գնահատվելու աշխատանքը: Ուսուցիչներին ևս ժամանակ է պետք՝ օրինակները համեմատելու և մեթոդները վերանայելու համար:
- Արդյո՞ք ուսումնական նպատակն ավելի հստակ է, քան ընտրված գործիքը:
- Կարո՞ղ են ուսուցիչն ու աշակերտը բացատրել համակարգի սահմանափակումները:
- Արդյո՞ք տվյալների պաշտպանությունն ու հասանելիության պայմանները հարմար են դասարանին:
- Կա՞ արդյոք արդյունքների ստուգման հստակ մեթոդ:
- Ի՞նչ ապացույցներ են ցույց տալու իրական ուսումնառությունը, այլ ոչ թե առաջադրանքի մեխանիկական կատարումը:
07
Առաջին կիսամյակի ծրագիր հայաստանյան դպրոցի համար
Սկսեք նվազ ռիսկային մեկ առաջադրանքից, որտեղ ուսուցիչները համեմատում են ԱԲ պատասխանը վստահելի աղբյուրի հետ և արձանագրում սխալները: Հաջորդ քայլով վերամշակեք գոյություն ունեցող դասերից մեկը, որպեսզի գործիքն օգնի որոշակի մտածողական առաջադրանք կատարել, այլ ոչ թե փոխարինի դրան: Իսկ մինչ կիրառումն ընդլայնելը, կազմակերպեք կարճ քննարկում՝ գնահատելու աշակերտների փորձառությունը, հասանելիությունը, լեզվի որակն ու ուսումնական արդյունքները:
Տեղայնացումը մնում է առաջնահերթություն: Հայերեն օրինակները, տերմինաբանությունը, դպրոցական ռեսուրսները, տարիքային խմբերն ու գնահատման չափանիշները պետք է մշակվեն տեղում: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակը տրամադրում է կառուցվածք, բայց ոչ պատրաստի հայկական ծրագիր:
- 1-ից 3-րդ շաբաթներ. ընդհանուր հասկացություններ, սահմանափակումներ և աղբյուրների ստուգում:
- 4-ից 8-րդ շաբաթներ. մեկ սահմանափակ դասի փորձարկում:
- 9-ից 12-րդ շաբաթներ. տվյալների հավաքագրում, սխալների քննարկում և մեթոդների վերանայում:
- Կիսամյակի վերջ. որոշում՝ դադարեցնել, կրկնել, թե ընդլայնել կիրառումը:
08
Ինքնագնահատում դպրոցի համար
Օգտագործեք այս հարցերը նախքան որևէ հարթակ ընտրելը կամ վերապատրաստումներ նախաձեռնելը.
- 01
Կարո՞ղ են ուսուցիչները բացատրել ԱԲ անորոշությունը և ստուգել պատասխանը վստահելի աղբյուրով:
- 02
Արդյո՞ք յուրաքանչյուր կիրառություն սկսվում է հստակ ուսումնական նպատակով և տարիքային սահմանափակումներով:
- 03
Գնահատվո՞ւմ են արդյոք հայերեն տեքստի որակն ու տերմինաբանության ճշգրտությունը:
- 04
Կարո՞ղ են բոլոր աշակերտները մասնակցել դասին՝ անկախ անձնական սարքերի, կապի կամ լեզվական աջակցության տարբերություններից:
- 05
Արդյո՞ք ուսուցիչներն ունեն ժամանակ և հարթակ՝ անհաջող փորձերը քննարկելու և մեթոդները բարելավելու համար:
- 06
Պատրա՞ստ է դպրոցը դադարեցնել կամ փոխել գործիքի կիրառումը, եթե չկան ուսումնական արդյունքը փաստող տվյալներ:
09
Այս թողարկման սահմանափակումները
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակը գլոբալ ուղենիշ է, այլ ոչ թե պատրաստի հայկական ուսումնական ծրագիր կամ որակավորման համակարգ:
Գործնական քայլերի հաջորդականությունն Իմանանքի մշակումն է և հաստատված չէ որպես պետական ծրագիր:
Տարիքային առանձնահատկությունները, լեզվական միջավայրը, հասանելիությունն ու գնահատման չափանիշները պահանջում են տեղական մշակում:
SRC
Աղբյուրների բաժին
Ուղիղ հղումներ այս ընտրանու հիմքում եղած նյութերին: Աղբյուրը տեսնելը նույնքան կարևոր է, որքան սինթեզն ընթերցելը: