Մեկնարկային ուղեցույց, ստուգված է 2026 թ. օգոստոսի 17-ին
Հայաստանի ԱԲ էկոհամակարգի փաստագրված մեկնարկային ուղեցույց
Մուտքի յոթ հանրային կետ հետազոտությունների, կրթության, ենթակառուցվածքների և էկոհամակարգի աջակցության ոլորտներում՝ ուղղակի աղբյուրներով և հստակեցված բացերով:
Հայաստանի ԱԲ էկոհամակարգը չի սահմանափակվում մեկ կառույցով կամ առանձին նախաձեռնություններով: Այն ներառում է պետական ծրագրեր, հետազոտական լաբորատորիաներ, կրթական ցանցեր, ընդհանուր ենթակառուցվածքներ և այդ բոլոր օղակները միավորող կազմակերպություններ: Այս առաջին ուղեցույցը միտումնավոր սկսվում է հիմնական կետերից և յուրաքանչյուր միավոր կապում հենց կառույցի պաշտոնական էջի հետ:
01
Ինչ գիտենք այս պահին
- 01
Մեկնարկային ընտրանին հիմնված է պետական մարմինների, բուհերի, հիմնադրամների, լաբորատորիաների և կազմակերպությունների պաշտոնական էջերի վրա:
- 02
Յուրաքանչյուր միավոր ներկայացնում է միայն աղբյուրով հաստատված տվյալները՝ առանց չփաստագրված հասանելիության կամ ազդեցության վերագրման:
- 03
Ներկայացված ուղեցույցը նախնական ընտրանի է, ոչ թե Հայաստանում ԱԲ գործունեության ամբողջական մարդահամար:
02
Ինչու է սա կարևոր Հայաստանի համար
Էկոհամակարգի օգտակար քարտեզը հնարավորություն է տալիս գտնելու անհրաժեշտ մուտքի կետերն ու անձամբ ստուգելու դրանց հիմքում ընկած աղբյուրները: Ցանկում ներառումը վկայում է միայն հրապարակայնորեն ստուգելի գործունեության, այլ ոչ թե վարկանիշի, պաշտոնական հավանության կամ ոլորտի ամբողջական ընդգրկման մասին:
03
պետական և աջակցող
Նախարարության հարթակ և ՁԻՀ-ի ցանցհամալսարանական հետազոտություններ
ԵՊՀ-ի և ՀԱՀ-ի կենտրոններանկախ հետազոտություններ
YerevaNNկրթական ցանցեր
FAST-ի ծրագրեր և ԹՈՒՄՈԹվերը վերաբերում են միայն այս մեկնարկային ընտրանուն և ցույց չեն տալիս Հայաստանի ողջ էկոհամակարգի իրական ծավալը:
04
Ներառման չափանիշները
Ուղեցույցում ներառվելու համար անհրաժեշտ է գործող պաշտոնական էջ, որը նույնականացնում է կազմակերպությունը և փաստում Հայաստանում ԱԲ ոլորտի որոշակի գործունեություն: Դա կարող է լինել հետազոտություն, կրթություն, հաշվողական հզորություններ, ենթակառուցվածքներ կամ աջակցություն էկոհամակարգին: Կազմակերպության «նորարար» լինելու մասին ընդհանուր հայտարարությունները բավարար չեն:
Կազմակերպությունների պաշտոնական էջերն արտացոլում են միայն իրենց իսկ հայտարարած տեղեկությունները և չեն կարող ծառայել որպես որակի կամ ազդեցության անկախ ապացույց: Այդ պատճառով ուղեցույցն արձանագրում է միայն փաստագրված ուղղությունները և Imananq-ի կողմից աղբյուրի ստուգման ամսաթիվը՝ առանց վարկանիշներ սահմանելու:
- Հստակ նշված կազմակերպություն և կապ Հայաստանի հետ
- ԱԲ ոլորտում հանրայնորեն փաստագրված գործունեություն
- Անմիջական հղում պաշտոնական աղբյուրին և ստուգման ամսաթիվ
- Վարկանիշների, գնահատականների կամ չհիմնավորված եզրակացությունների բացառում
05
Պետական ծրագրեր և էկոհամակարգի աջակցություն
Նախարարության Արհեստական բանականության վիրտուալ ինստիտուտը ներկայացնում է նորարարության ու համագործակցության հարթակ, ներառյալ AWS հաշվողական ռեսուրսների աջակցության 2026 փորձնական ծրագիրը: FAST-ը հրապարակում է կրթության, գիտության և առևտրայնացման ծրագրեր, այդ թվում՝ «Սերունդ ԱԲ»-ն և այլ ուսուցողական նախաձեռնություններ: ՁԻՀ-ն իր հերթին ներկայացնում է Ինժեներական քաղաքի, տեխնոլոգիական կենտրոնների, գերհամակարգչային ազգային նախաձեռնության, ինկուբացիայի և մասնագիտական դասընթացների նախագծերը:
Սրանք մուտքային հիմնական օղակներն են: Դիմումների ընթացակարգին, պահանջներին, տրամադրվող ռեսուրսներին և ծրագրերի ակտուալությանը ծանոթանալու համար անհրաժեշտ է հետևել համապատասխան էջերին:
- Արհեստական բանականության վիրտուալ ինստիտուտ. պետական ծրագիր և հաշվողական ռեսուրսների աջակցության հարթակ:
- FAST. կրթական, հետազոտական և առևտրայնացման ծրագրերի տեղեկատու:
- ՁԻՀ (EIF). ենթակառուցվածքային, ձեռնարկատիրական և մարզային տեխնոլոգիական նախագծերի ուղեցույց:
06
Հետազոտական և կրթական կենտրոններ
Երևանի պետական համալսարանը ներկայացնում է ԵՊՀ-Krisp ԱԲ լաբորատորիան և մեքենայական ուսուցման հետազոտական ծրագրերը՝ կապված ուսանողների ու համալսարանական դասընթացների հետ: Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի Ճարտարագիտական հետազոտությունների կենտրոնը հրապարակում է միջառարկայական նախագծեր, որոնք կիրառում են մեքենայական ուսուցման և ԱԲ մեթոդներ: YerevaNN-ը հանդես է գալիս որպես շահույթ չհետապնդող հետազոտական լաբորատորիա և հրապարակում գիտական աշխատանքներ, ծրագրային կոդեր ու իրականացնում կրթական դասընթացներ:
ԹՈՒՄՈ-ի պաշտոնական էջերը ներկայացնում են պատանիների համար տեխնոլոգիաների և դիզայնի կրթական ծրագրերը, այդ թվում՝ գեներատիվ ԱԲ ուղղությունը: Այս չորս կառույցներն ունեն տարբեր նպատակներ և թիրախային խմբեր, ուստի ուղեցույցը չպետք է մեկ ընդհանուր կատեգորիայի մեջ միավորի պատանեկան ուսուցումը, բուհական կենտրոնն ու գիտահետազոտական լաբորատորիան:
- ԵՊՀ-Krisp ԱԲ լաբորատորիա. համալսարանական հետազոտություններ մեքենայական ուսուցման ոլորտում և ուսանողների ներգրավում:
- ՀԱՀ Ճարտարագիտական հետազոտությունների կենտրոն. միջառարկայական կիրառական հետազոտական նախագծեր:
- YerevaNN. շահույթ չհետապնդող հետազոտական լաբորատորիա և կրթական ծրագրեր մեքենայական ուսուցման ոլորտում:
- ԹՈՒՄՈ. պատանիների համար տեխնոլոգիաների ու դիզայնի ուսուցում՝ գեներատիվ ԱԲ դասընթացներով:
07
Ինչ է պակասում առաջին տարբերակում
Մեկնարկային ընտրանին դեռևս չի ներառում ընկերությունների ամբողջական մարդահամար, մարզային ծածկույթի գնահատականներ, թափուր աշխատատեղերի ցանկ, բաց տվյալների շտեմարան, աքսելերատորների համեմատություն, ենթակառուցվածքների թեստավորում կամ կառույցների միջև կապերի ստուգված քարտեզ: Այն նաև չի ենթադրում համագործակցություն միայն այն պատճառով, որ երկու կազմակերպություն գործում են նույն էկոհամակարգում:
Ուղեցույցի ընդլայնումը պետք է կատարվի ըստ կատեգորիաների և ապացույցների հստակ կանոնների: Նոր միավորների համար անհրաժեշտ է հուսալի աղբյուր, հստակ գործառույթ և տվյալների ճշգրտման մեխանիզմ: Կրկնությունները, ժամկետանց ծրագրերը, չհիմնավորված գովազդային պնդումները և անհատների շուրջ կառուցված էջերը պետք է դուրս մնան ցանկից:
- Ներառել մարզային և հեռավար հասանելիության հնարավորությունները:
- Տարանջատել ընթացիկ հայտադիմումները կազմակերպությունների ընդհանուր էջերից:
- Լաբորատորիաները, տվյալների բազաները, դասընթացներն ու հետազոտական խմբերը գրանցել որպես ռեսուրսների առանձին տեսակներ:
- Կառույցների միջև կապերը նշել բացառապես այն դեպքում, երբ դրանք հաստատված են համապատասխան աղբյուրով:
08
Աշխատանքային գրացուցակ
Նախարարության հարթակ՝ համագործակցության ծրագրերով և AWS հաշվողական ռեսուրսների աջակցության 2026 փորձնական նախաձեռնությամբ:
Ծրագրերի շտեմարան, որն ընդգրկում է գիտական կրթությունը, հետազոտությունների աջակցությունն ու առևտրայնացումը:
Մեքենայական ուսուցման լաբորատորիա՝ հետազոտական ծրագրերով և բուհական ուսուցման ու ուսանողների հետ սերտ կապով:
Նախագծերի ցանց, որը ներառում է Ինժեներական քաղաքը, տեխնոլոգիական կենտրոնները, ինկուբացիոն ծրագրերն ու հաշվողական ենթակառուցվածքային նախաձեռնությունները:
Միջառարկայական կենտրոն, որը հրապարակում է մեքենայական ուսուցման և ԱԲ մեթոդներ կիրառող ընթացիկ նախագծեր:
Շահույթ չհետապնդող հետազոտական լաբորատորիա, որը հրապարակում է ԱԲ հետազոտություններ, մոդելներ, ծրագրային կոդեր և իրականացնում կրթական գործունեություն:
Պատանիների համար տեխնոլոգիաների և դիզայնի կրթական ցանց, որը ներառում է նաև գեներատիվ ԱԲ ուղղություն:
09
Ինչպես օգտվել ուղեցույցից
Ընտրեք անհրաժեշտ ուղղությունը, ապա ճշտեք գործող պայմաններն անմիջապես սկզբնաղբյուրից:
- 01
Հաշվողական ռեսուրսների կամ պետական աջակցության ծրագրերի համար ուսումնասիրեք Արհեստական բանականության վիրտուալ ինստիտուտի էջը:
- 02
Գիտական և կրթական նախաձեռնությունների համար դիտարկեք FAST հիմնադրամի ծրագրերի ընթացիկ ցանկը:
- 03
Ակադեմիական հետազոտությունների համար համեմատեք ԵՊՀ-ի և ՀԱՀ-ի համապատասխան կենտրոնների աշխատանքները:
- 04
Մեքենայական ուսուցման անկախ հետազոտությունների համար ծանոթացեք YerevaNN-ի հրապարակումներին և բաց կոդերին:
- 05
Պատանիների կրթության համար ստուգեք ԹՈՒՄՈ-ի գործող կենտրոններն ու ծրագրային մանրամասները:
- 06
Ենթակառուցվածքների և ինկուբացիոն ծրագրերի համար հետևեք ՁԻՀ-ի (EIF) համապատասխան նախագծերի էջերին:
10
Այս թողարկման սահմանափակումները
Սա նախնական ընտրանի է, ոչ թե սպառիչ տեղեկատու կամ շուկայի ամբողջական քարտեզ:
Աղբյուրների մեծ մասը վարում են հենց ներկայացված կազմակերպությունները, ուստի դրանք ինքնին չեն հանդիսանում աշխատանքի որակի կամ ազդեցության անկախ գնահատական:
Ցանկում ներառված լինելը չի նշանակում պաշտոնական հավանություն, իսկ բացակայությունը չի նսեմացնում այլ կառույցների կարևորությունը:
SRC
Աղբյուրների բաժին
Ուղիղ հղումներ այս ընտրանու հիմքում եղած նյութերին: Աղբյուրը տեսնելը նույնքան կարևոր է, որքան սինթեզն ընթերցելը: