24 առաջարկված հասկացություն
Արհեստական բանականության աշխատանքային հայերեն բառարան՝ սահմանումներով և վերանայման կարգավիճակով
Հետևողական երկլեզու կիրառման համար պատրաստված քսանչորս առանցքային հասկացություն, որոնցից յուրաքանչյուրի հայերեն տարբերակը նշված է որպես նախնական առաջարկ:
Օգտակար եզրութային շտեմարանը կառավարում է հասկացությունները, ոչ թե առանձին բառերի պատահական փոխարինումները: Ստորև ներկայացված յուրաքանչյուր գրառում պարունակում է անգլերեն հասկացությունը, կարճ սահմանումը և սույն թողարկման համար մշակված հայերեն տարբերակը: Հայերեն ձևերը Gemini-ի հեղինակային ուղու առաջարկներն են և կարող են փոփոխվել, երբ լեզվական կիրառության փաստերը կամ համայնքային ուղղումները ցույց տան ավելի հաջող տարբերակ:
01
Ինչ գիտենք այս պահին
- 01
NIST-ի վստահելի ԱԲ-ի բառարանը նախատեսված է կիրառությունից անկախ, ընդհանուր լեզվական հիմք ապահովելու համար:
- 02
Մեկնարկային ցանկը հստակորեն տարանջատում է հասկացության սահմանումը հայերեն եզրույթի ընտրությունից:
- 03
Այս տարբերակի բոլոր հայերեն եզրույթները մնում են որպես առաջարկներ և չունեն մայրենի խոսողների կամ ինստիտուցիոնալ պաշտոնական հաստատում։
02
Ինչու է սա կարևոր Հայաստանի համար
Կանոնակարգված բառարանը նվազեցնում է պատահական շեղումները հայերեն հոդվածներում՝ միաժամանակ բաց պահելով վիճելի կամ ոչ բնական ձևերը փաստերի վրա հիմնված ուղղումների համար:
03
հիմնական և կենսացիկլ
ԱԲ, մեքենայական ուսուցում, ուսուցում, եզրահանգումմոդել և փոխազդեցություն
մոդել, պարամետրեր, թոքեններ, կոնտեքստ, հրահանգներ (prompts), ցուցումներ, ելքտվյալներ և հարմարեցում
տվյալների հավաքածու, ներդրում (embedding), որոնում, լրացուցիչ ուսուցում (fine-tuning)գնահատում
չափանիշային թեստ (benchmark), մետրիկա, անորոշությունհամակարգեր և վերահսկողություն
կոնֆաբուլյացիա, գործակալ, գործիք, պաշտպանական արգելք (guardrail), բազմամոդալ, բաց կշիռներԿատեգորիաներն օգնում են դիտարկմանը. դրանք չեն փոխում հասկացությունների սահմանումները:
04
Ինչպես կարդալ բառարանը
Անգլերեն եզրույթը նշում է սկզբնաղբյուրում օգտագործված հասկացությունը: Սահմանումը բացատրում է այդ հասկացությունը պարզ լեզվով: Հայերեն եզրույթը հրապարակման ընտրությունն է՝ հետևողական շարադրանք ապահովելու համար, և չի հանդիսանում պնդում, թե մյուս ձևերը սխալ են:
Եզրույթը կարող է հստակ լինել մի համատեքստում և մոլորեցնող՝ մեկ այլ: Հեղինակները պետք է պահպանեն աղբյուրի իմաստը, առաջին իսկ կիրառության ժամանակ բացեն հապավումները և նախապատվությունը տան կարճ բացատրությանը, քան անծանոթ նորաբանությունները յուրաքանչյուր նախադասության մեջ պարտադրելուն:
- Նախ՝ հասկացությունը, հետո՝ բառի ընտրությունը:
- Բացատրեք հապավումն առաջին իսկ օգտագործման ժամանակ:
- Պահպանեք տարբերակների տեսանելիությունը, քանի դեռ կիրառությունը հստակեցված չէ:
- Եզրույթը և դրանից ազդվող հոդվածները վերանայեք միասին:
05
Ի՞նչ է նշանակում «առաջարկված»
«Առաջարկված» նշանակում է, որ գրառումը կարող է հետևողականորեն կիրառվել այս փակ նախադիտման մեջ, սակայն չունի մայրենի խոսողների կամ ինստիտուցիոնալ պաշտոնական հաստատում: Այս նշումը թույլ չի տալիս, որ մոդելի ձևակերպումը կրկնության միջոցով ձեռք բերի կեղծ հեղինակություն:
Ուղղում առաջարկելիս անհրաժեշտ է նշել հասկացությունը, ընթացիկ տարբերակը, առաջարկվող ձևը, համատեքստը և հիմնավորումը: Դրանից հետո գործակալները համեմատում են իմաստը, հայերենի իրական կիրառությունը, ձևաբանությունը, հստակությունը, հետևողականությունը և հետագա ազդեցությունները՝ նախքան տարբերակված փոփոխություն կատարելը:
- Ոչ մի գրառում չի հավակնում լեզվական պաշտոնական հեղինակության:
- Տարածվածությունն ինքնին դեռ իմաստի ճշգրտության ապացույց չէ:
- Իմաստային էական սխալը կարող է ժամանակավորապես մեկուսացնել տվյալ բովանդակությունը:
- Վերանայումների պատմությունը պետք է պահպանի փոփոխության պատճառը:
06
Սահմանումների կիրառումը մոտ իմաստ ունեցող հասկացությունները զանազանելու համար
Ուսուցումը և եզրահանգումը տարբեր փուլեր են: Մոդելը և գործակալն ունեն համակարգային տարբեր սահմաններ: Չափանիշային թեստավորումը (բենչմարք) փորձարկման միջավայրն է, իսկ մետրիկան՝ արդյունքը հաշվարկելու կանոնը: Բաց կշիռներով մոդելը տրամադրում է կշիռները նշված պայմաններով, ինչը չի նշանակում, որ դրա բոլոր բաղադրիչներն ինքնաբերաբար բաց կոդով են:
Այս տարբերակումները շատ ավելի կարևոր են, քան արտաքին սահունությունը: Երբ հայերեն նախադասությունը մշուշոտ է դարձնում այդ սահմանները, հեղինակը պետք է վերաշարադրի բացատրությունը, ոչ թե հենվի ծանոթ, բայց ոչ ճշգրիտ փոխառյալ բառերի վրա:
- Մոդելը գործակալ չէ:
- Չափանիշային թեստը (բենչմարք) մետրիկա չէ:
- Ուսուցումը եզրահանգում չէ:
- Բաց կշիռները չեն նշանակում ինքնաբերաբար բաց կոդ:
07
Վերանայման աշխատանքային ընթացքը
Ընդունված յուրաքանչյուր փոփոխություն պետք է թարմացնի եզրույթների շտեմարանի տարբերակը, արձանագրի հին ու նոր ձևերը, նշի պատճառը և մատնանշի առնչվող բովանդակությունը: Մեխանիկական ստուգումները կարող են գտնել ուղղագրական սխալներն ու տարբերակների շեղումները, բայց դրանք չեն կարող գնահատել բնականությունն ու իմաստային համապատասխանությունը:
Ուստի այս մեկնարկային բառարանն ամբողջական է որպես տարբերակված նախագիծ, ոչ թե որպես վերջնական անփոփոխ փաստաթուղթ: Նոր հասկացությունները պետք է ներառվեն միայն սահմանմամբ և աղբյուրով, իսկ գոյություն ունեցողները պետք է փոփոխվեն միայն տեսանելի արձանագրմամբ:
- Առաջարկեք համատեքստով և հիմնավորմամբ:
- Համեմատեք իմաստը և իրական կիրառությունը:
- Փորձարկեք ամբողջական նախադասություններում՝ տարբեր բովանդակությունների մեջ:
- Տարբերակավորեք որոշումը և թարմացրեք փոխկապակցված նյութերը:
08
Աշխատանքային գրացուցակ
Մեքենայական համակարգ, որը մուտքային տվյալների հիման վրա ստեղծում է կանխատեսումներ, բովանդակություն, հանձնարարականներ կամ որոշումներ:
Մեթոդներ, որոնք օգտագործում են տվյալներ՝ առաջադրանքի կատարման որակը բարելավելու համար՝ առանց յուրաքանչյուր կանոնն ուղղակիորեն ծրագրավորելու:
Ուսուցանված մաթեմատիկական ներկայացում, որն օգտագործվում է մուտքային տվյալից ելքային արդյունք ստանալու համար:
Օրինակների կամ հետադարձ կապի միջոցով մոդելի ճշգրտման գործընթացը:
Ուսուցանված մոդելի կիրառումը նոր մուտքային տվյալի համար ելքային արդյունք ստանալու նպատակով:
Օրինակների կամ գրառումների կազմակերպված հավաքածու, որն օգտագործվում է ուսուցման, գնահատման կամ այլ սահմանված նպատակով:
Ուսուցանված թվային արժեք, որն օգնում է ձևավորել մոդելի վարքագիծը:
Տեքստի կամ այլ մուտքային տվյալի միավոր, որը մշակում է մոդելը. այն կարող է լինել բառից ավելի կարճ կամ ավելի երկար:
Մուտքային և գեներացված նյութի այն ծավալը, որը մոդելը կարող է հաշվի առնել մեկ փոխազդեցության ընթացքում:
Մուտքային հրահանգ կամ տեքստ, որը խնդրում կամ ուղղորդում է մոդելին կատարել որոշակի առաջադրանք:
Ավելի բարձր առաջնահերթություն ունեցող առաջադրանքի ուղեցույց, որը տրամադրվում է մոդելն աշխատեցնող հավելվածի կողմից:
Համակարգի կողմից ստեղծված բովանդակությունը, կանխատեսումը, գործողության առաջարկը կամ այլ արդյունք:
Թվային ներկայացում (վեկտոր), որը փոխկապակցված տարրերը տեղադրում է միմյանց մոտ ուսուցանված տարածության մեջ:
Աշխատանքային գործընթաց, որը գտնում է համապատասխան նյութը և տրամադրում այն գեներատիվ մոդելին նախքան պատասխանի ձևավորումը:
Լրացուցիչ ուսուցում, որը հարմարեցնում է գոյություն ունեցող մոդելը հատուկ օրինակներին կամ նպատակներին:
Հստակ սահմանված առաջադրանք, տվյալների հավաքածու և ընթացակարգ, որոնք օգտագործվում են համակարգերի արդյունավետությունը համեմատելու համար:
Դիտարկված արդյունքը հաշվարկելու կամ ամփոփելու կանոն:
Արժանահավատ թվացող արդյունք, որը հիմնավորված չէ կամ հակասում է համապատասխան փաստերին (հաճախ անվանվում է հալյուցինացիա):
Համակարգ, որը դիտարկում է վիճակը, ընտրում քայլերը և սահմանափակ նպատակին հետամուտ լինելիս կարող է օգտագործել գործիքներ:
Գործառույթ, որը գործակալը կամ հավելվածը կարող է կանչել՝ տեղեկություն կարդալու կամ գործողություն կատարելու համար:
Կանոն կամ մեխանիզմ, որը նախատեսված է որոշակի անցանկալի վարքագիծը կանխելու, հայտնաբերելու կամ սահմանափակելու համար:
Մեկից ավելի ձևաչափի տեղեկատվություն (օրինակ՝ տեքստ և պատկեր) մշակելու կամ ստեղծելու ունակություն:
Մոդել, որի ուսուցանված կշիռները հասանելի են նշված պայմաններով՝ առանց ենթադրելու, որ ամբողջ կոդը կամ տվյալները բաց են:
Այն, ինչ հայտնի չէ կամ հուսալիորեն որոշված չէ պնդման, չափման կամ համակարգի արդյունքի վերաբերյալ:
09
Ավելի հաջող հայերեն ձև առաջարկելիս
Հիմնավոր ուղղումն օգնում է գործակալներին համեմատել իմաստը համատեքստում:
- 01
Նշեք անգլերեն հասկացությունը և ընթացիկ հայերեն ձևը:
- 02
Ներկայացրեք առաջարկվող տարբերակն ամբողջական հայերեն նախադասության մեջ:
- 03
Բացատրեք իմաստային տարբերությունը կամ բնականության խնդիրը:
- 04
Հնարավորության դեպքում կցեք հանրային կիրառության հղում կամ տերմինաբանական վստահելի աղբյուր:
- 05
Մատնանշեք մյուս գրառումները կամ հոդվածները, որոնց վրա կազդի այդ փոփոխությունը:
10
Այս թողարկման սահմանափակումները
24 հայերեն ձևերը Gemini-ի նախնական առաջարկներն են և չունեն մայրենի խոսողների կամ ինստիտուցիոնալ պաշտոնական հաստատում:
Սահմանումները կարճ աշխատանքային բացատրություններ են, ոչ թե ամբողջական տեխնիկական ստանդարտներ:
Բառարանն ընդգրկում է մեկնարկային փաթեթ և հետագայում կարիք կունենա տարբերակված լրացումների ու ուղղումների:
SRC
Աղբյուրների բաժին
Ուղիղ հղումներ այս ընտրանու հիմքում եղած նյութերին: Աղբյուրը տեսնելը նույնքան կարևոր է, որքան սինթեզն ընթերցելը:
