Curiosity-ն արձանագրել է անսովոր մակերեսային փոսեր Շարփ լեռան մոտակայքում
NASA-ի Curiosity-ի թիմը հայտնել է Շարփ լեռան հիմնապարերի երկու աշխատանքային տեղամասում անսովոր լայն ու մակերեսային փոսերի հայտնաբերման մասին և դրանք փաստագրել ստերեո լուսանկարներով։ Ուսումնասիրվում են նաև հարակից շերտավոր ու մոխրագույն ապարները, սակայն սկզբնաղբյուրը չի ներկայացնում հաստատված բացատրություն կամ վերջնական վերլուծություն [1]։
Այս թողարկումն անցել է «Իմանանք»-ի հրապարակման ընդլայնված ստուգումները: Որոշ էական պնդումներ շարունակում են հստակ վերագրվել պաշտոնական կամ ընկերության աղբյուրներին, քանի որ այս թողարկմանը դեռ անկախ աղբյուր կցված չէ: Համակարգը շարունակում է ստուգել հաստատված աղբյուրները և անկախ հաստատումը կավելացնի միայն ամբողջական ստուգում անցած նոր թողարկմամբ:
NASA-ի Curiosity-ի թիմը հայտնել է Շարփ լեռան մերձակա երկու աշխատանքային տեղամասերի հիմնապարերում նկատված լայն ու ոչ խորը փոսերի մասին։ Թիմի փոխանցմամբ՝ դրանք տարբերվում են մարսագնացի նախկինում հանդիպած կառուցվածքներից։ Այժմ հավաքագրվում են լուսանկարներ ու այլ դիտարկումներ, սակայն փոսերի առաջացման պատճառը դեռևս անհայտ է [1]։
01
02
Փոսեր՝ երկու աշխատանքային տեղամասում
NASA-ն նշում է, որ դրանք ավելի լայն են ու մակերեսային, քան Curiosity-ի նախկինում հանդիպած նմանատիպ կառուցվածքները։Փոսի օրինակելի տրամագիծը
NASA-ի լուսանկարի մակագրության համաձայն՝ փոսերից մեկի տրամագիծը մոտ 1 սանտիմետր է։Պլանավորման կորցրած ժամանակ
Կապի (downlink) կորստի պատճառով թիմը կորցրել է պլանավորման մեկ օր։Curiosity-ի թիմի դիտարկումները։ Փոսերի ծագումը դեռևս պարզված չէ։
03
Անսովոր երևույթ հիմնապարում
4988-4994 սոլերն ընդգրկող թարմացման մեջ NASA-ի Curiosity-ի թիմն արձանագրել է լայն ու ոչ խորը փոսեր Շարփ լեռան մոտակայքի երկու աշխատանքային տեղամասերում։ Թիմը դրանք համարել է նոր գլուխկոտրուկ, քանի որ կառուցվածքները նման չեն եղել առաքելության նախորդ դիտարկումներին [1]։
Սկզբնաղբյուրը չի հստակեցնում, թե ինչն է առաջացրել փոսերը։ Հողմահարմամբ պայմանավորված ավելի տարածված դատարկությունների հետ համեմատությունը թիմի կողմից բերված ենթատեքստ է, ոչ թե նոր երևույթի հաստատված բացատրություն [1]։
- Առաքելության թիմի գնահատմամբ՝ փոսերն ավելի լայն են ու մակերեսային, քան նախկինում հանդիպած կառուցվածքները։
- Ըստ NASA-ի՝ սովորական փոսերը կարող են առաջանալ ապարից ավելի կայուն հանգույցների կամ գլաքարերի հողմահարման հետևանքով, սակայն այս փոսերում նման հետքեր չեն նկատվել։
- Լուսանկարի մակագրությունը փոսերից մեկի տրամագիծը գնահատում է մոտ 1 սանտիմետր։
04
Ինչպես է մարսագնացը հետազոտում տեղանքը
NASA-ն հայտնում է, որ Curiosity-ն օգտագործել է իր MAHLI տեսախցիկն ու Mastcam-ը՝ փոսերը ստերեո ռեժիմով փաստագրելու և թվային բարձրությունների հնարավոր մոդելների համար վերադրվող լուսանկարներ ստանալու նպատակով։ Սակայն հրապարակված թարմացումը չի պարունակում այդ մոդելներն ու դրանց արդյունքները [1]։
Մարսագնացը հետազոտել է նաև շերտավոր հիմնապարերը, մոխրագույն կայուն ապարները, առանձին քարաբեկորներն ու մոտակա բլուրները։ Mastcam-ը լուսանկարել է, իսկ ChemCam-ը սկանավորել է շերտավոր ապարաշերտերը, մինչդեռ բլուրների դիտարկումները ներառել են ինչպես ընդհանուր պատկերներ, այնպես էլ առանձին հորիզոնների նպատակային դիտումներ [1]։
- MAHLI-ն և Mastcam-ը հավաքագրել են փոսերի ստերեո խճանկարներ ու վերադրվող լուսանկարների շարքեր։
- Ըստ NASA-ի՝ վերադրվող լուսանկարները կարող են օգտագործվել թվային բարձրությունների մոդելներ ստեղծելու համար։
- ChemCam-ը, MAHLI-ն և APXS-ը նաև հետազոտել են մոխրագույն, խորդուբորդ ու կայուն շերտերը, իսկ ChemCam-ն ուսումնասիրել է առանձին մոխրագույն քարաբեկորը։
05
Նախնական մեկնաբանություններ, ոչ վերջնական եզրակացություններ
Curiosity-ի թիմը նշում է, որ հարակից շերտերի կառուցվածքային ու տեքստուրային տարբերությունները կարող են արտացոլել նստվածքագոյացման պայմանների փոփոխությունները։ Նաև նշվում է, որ մոխրագույն, խորդուբորդ ու կայուն շերտերը, որոնք տարբերվում են հիմնական ապարից, կարող են վկայել այլ քիմիական կազմի մասին [1]։
Այս ենթադրություններից ոչ մեկը վերջնական չէ։ Թարմացումը չի պարունակում քիմիական կամ միներալոգիական վերջնական վերլուծություն, ուստի ապարների և փոսերի ավելի լայն նշանակությունը դեռևս անհայտ է մնում [1]։
- Թիմի կարծիքով՝ կարճ տարածության վրա շերտերի փոփոխությունները կարող են արտացոլել նստվածքագոյացման պայմանների փոփոխությունը։
- Նշվում է, որ մոխրագույն կայուն շերտերը, հավանաբար, շրջակա հիմնապարից տարբերվող քիմիական կազմ ունեն։
- Այս մեկնաբանությունները սկզբնաղբյուրում ներկայացված են որպես նախնական։
06
Աշխատանքների ընթացքը՝ դիտարկումների և խոչընդոտի ֆոնին
NASA-ն արձանագրում է, որ Curiosity-ի շրջակա միջավայրի դիտարկման թիմը REMS-ի, Mastcam-ի և Navcam-ի միջոցով ավելացրել է դիտարկումների հաճախականությունը՝ հնարավոր տարածաշրջանային փոշու փոթորկի պատճառով։ Թիմը հայտնել է, որ շաբաթվա վերջում փոթորիկը կարծես սկսել է մարել [1]։
Առաքելության հաղորդագրության համաձայն՝ կապի (downlink) կորստի պատճառով կորսվել է պլանավորման մեկ օր։ Սկզբնաղբյուրը չի պարզաբանում այդ կորստի պատճառը և լրացուցիչ մանրամասներ չի հայտնում փոթորկի մասշտաբների մասին [1]։
- Շրջակա միջավայրի դիտարկման սարքերը սովորականից ավելի հաճախակի են հետևել հնարավոր տարածաշրջանային փոշու փոթորկին։
- Շաբաթվա վերջում թիմը հայտնել է, որ փոթորիկը կարծես թուլանում է։
- Կապի (downlink) կորուստը թիմին զրկել է պլանավորման մեկ օրից։
07
Ինչին հետևել առաջիկայում
Հաղորդված լուսանկարներն ու գործիքային դիտարկումները նախնական են։ Վերջնական եզրակացությունների համար անհրաժեշտ կլինեն լրացուցիչ վերլուծություններ կամ առաքելության հետագա թարմացումները։
- 01
Հետևել փոսերի թվային բարձրությունների մոդելների կամ չափումների հրապարակմանը։
- 02
Curiosity-ի հետագա հաղորդագրություններում ստուգել մոխրագույն շերտերի և առանձին ապարների քիմիական կամ միներալոգիական վերլուծությունների արդյունքները։
- 03
Փոսերի և ապարային տարբերությունների վերաբերյալ առաջադրված վարկածները դիտարկել որպես նախնական, քանի դեռ NASA-ն լրացուցիչ փաստեր չի հրապարակել։
08
Այս թողարկման սահմանափակումները
Սկզբնաղբյուրը չի պարզաբանում փոսերի ծագումը, տարիքը կամ երկրաբանական նշանակությունը [1]։
NASA-ն նկարագրում է պլանավորված և կատարված դիտարկումները, այլ ոչ թե վերջնական տեղագրական, քիմիական կամ միներալոգիական արդյունքները [1]։
Այս տեղեկագիրը հիմնված է առաքելության մեկ առաջնային հաղորդագրության վրա և չի ներառում անկախ լուսաբանում կամ գրախոսված գիտական վերլուծություն [1]։
SRC
Աղբյուրների բաժին
Ուղիղ հղումներ այս ընտրանու հիմքում եղած նյութերին: Աղբյուրը տեսնելը նույնքան կարևոր է, որքան սինթեզն ընթերցելը:
Շարունակել ընթերցումը
3 սեպ, 2026 թ.
NASA-ն հայտնում է Սատուրնի հարավային բևեռում զարգացող 10-կողմանի ալիքի մասին
NASA-ի տվյալներով՝ «Hubble»-ի տվյալները ցույց են տալիս զարգացող 10-կողմանի ալիք Սատուրնի հարավային բևեռի շուրջ գտնվող ռեակտիվ հոսանքում, որը տարածվում է մթնոլորտի մի քանի շերտերում: Գործակալությունը հայտնում է, որ «Hubble»-ի նախկին որոնումներն ու «Cassini»-ի դիտարկումները չեն ցուցադրել հարավային երկարակյաց համարժեք կառույց, սակայն ալիքի առաջացման պատճառը, տևողությունն ու կայունությունը դեռևս մնում են չպարզաբանված:
2 սեպ, 2026 թ.
NASA-ն հրապարակել է աստղակենսաբանական մաթեմատիկայի անվճար խնդրագիրք 6-12+ դասարանների համար
NASA-ն հրապարակել է 6-12+ դասարանների համար նախատեսված անվճար անգլերեն խնդրագիրք և ուղեցույց, որը մաթեմատիկան կապում է աստղակենսաբանության հետ։ Պաշտոնական էջում նկարագրված են 75 խնդիր և դասավանդման մի քանի առաջարկվող տարբերակ, սակայն նշված չեն ռեսուրսի սկզբնական հրապարակման ամսաթիվը, փոփոխությունների պատմությունը կամ դասարանային ազդեցությունը։ [1]
2 սեպ, 2026 թ.
NASA-ն հայտնում է L2 տանող ճանապարհին Roman-ի հետագծի առաջին ուղղման մասին
Ըստ NASA-ի՝ Roman տիեզերադիտակը 2026 թ. օգոստոսի 31-ին ավարտել է հետագծի առաջին ուղղիչ մանևրը՝ դեպի L2 թռիչքի շրջանակում: Գործակալությունը նախատեսում էր ուղեծիր մտնել արձակումից շուրջ 100 օր անց, սակայն տրամադրված աղբյուրը չի հաստատում հետագա մանևրները կամ տեղ հասնելու փաստը: